CO2 spożywcze a techniczne: jaką czystość wybrać do piwa i wody gazowanej?

Do gazowania piwa, wody, lemoniady i innych napojów należy używać dwutlenku węgla przeznaczonego do zastosowań spożywczych. Taki gaz jest kontrolowany pod kątem czystości oraz zanieczyszczeń, które mogłyby wpłynąć na bezpieczeństwo, smak lub zapach produktu. Najczęściej ma czystość na poziomie co najmniej 99,9%, jednak sama wartość procentowa nie wystarcza, aby uznać go za odpowiedni do kontaktu z żywnością.

CO₂ techniczny może mieć podobną zawartość dwutlenku węgla, ale jest wytwarzany z myślą o zastosowaniach przemysłowych. Nie musi podlegać takiej samej kontroli jak gaz spożywczy. Dlatego do instalacji piwnych, saturatorów i urządzeń gastronomicznych należy wybierać CO₂ spożywcze, oznaczane również jako dodatek E290.

Czym różni się CO₂ spożywcze od technicznego?

Pod względem chemicznym w obu przypadkach mamy do czynienia z dwutlenkiem węgla. Różnice dotyczą jego przeznaczenia, kontroli jakości, dopuszczalnego poziomu zanieczyszczeń oraz sposobu postępowania z gazem podczas produkcji, transportu i napełniania butli. CO₂ spożywcze jest badane pod kątem zastosowania w żywności. Kontroluje się nie tylko jego stężenie, lecz także obecność między innymi związków siarki, tlenku węgla, wilgoci, węglowodorów czy pozostałości olejowych. Znaczenie ma również stan butli i czystość instalacji wykorzystywanej do jej napełnienia.

Gaz techniczny stosuje się między innymi w spawalnictwie, chłodnictwie i procesach przemysłowych. Nawet jeśli jego deklarowana czystość wynosi 99,9%, nie powinien być używany do napojów bez dokumentu potwierdzającego jakość spożywczą. W jego przypadku poszczególne zanieczyszczenia mogą nie być kontrolowane według wymagań obowiązujących przy produkcji żywności.

Dlaczego czystość gazu ma znaczenie dla smaku piwa i wody?

Dwutlenek węgla ma bezpośredni kontakt z napojem. W przypadku piwa odpowiada za poziom nagazowania, sposób nalewania, odczucie w ustach oraz zachowanie piany. Zanieczyszczenia mogą zmienić aromat, wprowadzić obcy posmak lub utrudnić uzyskanie powtarzalnego efektu podczas serwowania. W wodzie gazowanej wszelkie niepożądane nuty są jeszcze łatwiejsze do wyczucia. Odpowiedniej jakości CO₂ powinno być neutralne pod względem zapachu i nie może powodować oleistego, siarkowego ani chemicznego posmaku.

Problemy z reduktorem lub instalacją częściej wynikają ze złego stanu butli, niewłaściwego zaworu albo niedopasowanego osprzętu niż z samej klasy czystości gazu. Dlatego trzeba sprawdzać zarówno jakość CO₂, jak i stan całego zestawu.

Dlaczego wybór dostawcy CO₂ jest tak ważny?

W gastronomii jakość gazu jest jednym z elementów bezpieczeństwa żywności. Dostawca powinien nie tylko oferować CO₂ spożywcze, lecz także dbać o prawidłowy stan i oznakowanie butli. Jeżeli potrzebny jest dwutlenek węgla we Wrocławiu, w punkcie Pusta Butla można otrzymać gaz klasy spożywczej przeznaczony do piwa, wody gazowanej, lemoniad i innych napojów. Przed wydaniem lub napełnieniem zbiornika sprawdzany jest również jego stan techniczny.

Prawidłowo przygotowana butla powinna mieć:

• ważne badanie okresowe, potocznie nazywane legalizacją,

• czytelne oznaczenia pozwalające zidentyfikować zbiornik i rodzaj gazu,

• zawór odpowiedni do danego typu butli,

• sprawne zabezpieczenia,

• korpus bez głębokiej korozji, wgnieceń i niedozwolonych przeróbek.

Nie należy przyjmować butli bez czytelnych oznaczeń, z niezgodnym zaworem lub po terminie badania okresowego. Wątpliwości powinny wzbudzić również ślady ingerencji w korpus zbiornika oraz nieszczelność zaworu.

Za co odpowiada punkt napełniający butle?

Przed napełnieniem pracownik punktu powinien ocenić, czy butla może zostać bezpiecznie przyjęta. Zbiornik uszkodzony, nieprawidłowo oznaczony, wyposażony w niewłaściwy zawór albo niemający ważnego badania okresowego nie powinien być napełniany.

Kontrola obejmuje przede wszystkim:

• identyfikację butli i znajdujących się na niej oznaczeń,

• sprawdzenie terminu badania okresowego,

• ocenę stanu korpusu oraz zaworu,

• potwierdzenie zgodności zbiornika z rodzajem napełnianego gazu,

• kontrolę szczelności po zakończeniu napełniania.

Punkt ocenia stan zbiornika w chwili przyjęcia go do napełnienia. Lokal gastronomiczny nadal powinien jednak kontrolować butle dostarczane do instalacji i korzystać z usług dostawcy, który zapewnia gaz spożywczy oraz prawidłowo przygotowane zbiorniki.

Co sprawdzić przed podłączeniem butli do instalacji?

Przed podłączeniem CO₂ należy skontrolować oznaczenia butli, termin badania oraz stan zaworu. Reduktor musi pasować do rodzaju przyłącza i być przeznaczony do parametrów pracy danej instalacji. Nie wolno montować go siłą ani stosować przypadkowych przejściówek.

Warto również upewnić się, że:

• butla stoi stabilnie i jest zabezpieczona przed przewróceniem,

• zawór oraz przyłącze są czyste i nieuszkodzone,

• reduktor ma odpowiedni zakres ciśnienia,

• przewody są szczelne i przeznaczone do instalacji napojowych,

• pomieszczenie ma właściwą wentylację.

CO₂ spożywcze jest bezpieczne jako dodatek do napojów, ale jego wysokie stężenie w powietrzu może być niebezpieczne dla człowieka. Butli nie należy przechowywać w niewentylowanych pomieszczeniach ani w pobliżu źródeł ciepła.

Jak potwierdzić jakość CO₂?

Nie warto kierować się wyłącznie informacją o procentowej zawartości gazu. Dostawca powinien potrafić potwierdzić, że oferowany produkt jest przeznaczony do zastosowań spożywczych. Może temu służyć specyfikacja, deklaracja zgodności lub świadectwo jakości odnoszące się do dostarczanego CO₂.

W Pusta Butla we Wrocławiu butle napełniane są gazem klasy spożywczej. Dzięki temu mogą być wykorzystywane do gazowania wody, wyszynku piwa oraz obsługi instalacji gastronomicznych. Połączenie odpowiedniej jakości gazu ze sprawną butlą i właściwie dobranym reduktorem ogranicza ryzyko problemów podczas użytkowania.

FAQ

Czy CO₂ techniczne nadaje się do piwa?

Nie powinno być stosowane do piwa, jeśli nie ma potwierdzonego przeznaczenia spożywczego. Do instalacji piwnych należy wybierać CO₂ klasy spożywczej.

Czy CO₂ techniczne może zmienić smak piwa?

Obecne w nim zanieczyszczenia mogą wpłynąć na smak, zapach oraz zachowanie piany. Nie da się jednak ocenić jakości gazu wyłącznie na podstawie jego nominalnej czystości.

Czy CO₂ spożywcze jest bezpieczne?

Tak, jeśli spełnia wymagania dla dodatku E290 i jest używane zgodnie z przeznaczeniem. Należy pamiętać, że ulatniający się gaz w niewentylowanym pomieszczeniu może stwarzać zagrożenie.

Czy CO₂ spożywcze pasuje do każdego reduktora?

Nie. Reduktor musi być dopasowany do zaworu butli, ciśnienia roboczego i rodzaju instalacji. Nie należy używać przypadkowych przejściówek ani elementów nieprzeznaczonych do danego systemu.

Czy dostawca powinien potwierdzić czystość gazu?

Tak. Powinien dysponować dokumentacją potwierdzającą spożywcze przeznaczenie i parametry oferowanego CO₂.

Czy w Pusta Butla dostępne jest wyłącznie CO₂ spożywcze?

Tak. Butle są napełniane CO₂ klasy spożywczej, odpowiednim do gazowania wody, piwa i innych napojów.

Czy butle CO₂ muszą mieć ważne badanie okresowe?

Tak. Butla bez ważnego badania okresowego nie powinna być napełniana ani użytkowana.

Czy zawór musi być zgodny z oznaczeniami butli?

Tak. Typ zaworu i zastosowane zabezpieczenia muszą odpowiadać konstrukcji zbiornika oraz rodzajowi przechowywanego gazu.

Czy punkt może odmówić napełnienia butli?

Tak. Odmowa jest konieczna, jeśli butla jest uszkodzona, nie ma ważnego badania, posiada nieczytelne oznaczenia albo nie spełnia wymagań bezpiecznego napełnienia.